Sabah Law Society

Latar Belakang

Persatuan Undang-undang Sabah merupakan badan berkanun yang ditubuhkan menurut seksyen 7A Ordinan Peguam Bela (Sabah Bab 2) yang telah dipinda oleh Akta Peguam Bela (Sabah) (Pindaan) 2016 yang berkuat kuasa sejak 1 Julai 2017.

Ordinan Peguam Bela

Ordinan Peguambela (Sabah Bab 2) ialah undang-undang persekutuan di bawah Perkara 4(d) Senarai Persekutuan, Jadual ke-9 Perlembagaan Persekutuan. Parlimen Persekutuan mempunyai kuasa untuk meluluskan undang-undang bagi mengawal dan mengawal selia orang yang berhak untuk beramal di mahkamah.

Walau bagaimanapun, Perkara 4(d) Lampiran A Laporan Jawatankuasa Antara Kerajaan 1962 menyatakan jaminan bahawa: “ Sekatan ke atas garisan perundangan Borneo yang sedia ada harus diteruskan, supaya amalan di Bar tempatan, tertakluk kepada pengecualian tertentu, dihadkan kepada peguam bela pemastautin, sehingga dipersetujui sebaliknya oleh Badan Perundangan Borneo.”

Perkara 161B(1) Perlembagaan Persekutuan menyatakan bahawa “mana-mana undang-undang yang diluluskan oleh Parlimen yang tidak menghapuskan atau mengubah kelayakan kediaman dengan memberikan hak untuk beramal di hadapan mahkamah di Sabah kepada orang yang sebelum ini tidak mempunyai hak tersebut tidak akan berkuat kuasa sehingga diterima pakai melalui suatu enakmen yang diluluskan oleh Badan Perundangan Negeri.”

161B. Sekatan ke atas perluasan hak kepada bukan pemastautin untuk beramal di hadapan mahkamah di Negeri Sabah dan Sarawak

(1) Setakat mana-mana peruntukan yang dibuat oleh atau di bawah Akta Parlimen, dengan menghapuskan atau mengubah kelayakan kediaman, memberikan hak untuk beramal di hadapan mahkamah di Negeri Sabah dan Sarawak atau mana-mana daripada mereka kepada orang yang sebelum ini tidak mempunyai hak tersebut, peruntukan itu tidak akan berkuat kuasa sehingga diguna pakai di Negeri atau Negeri yang berkenaan melalui suatu enakmen badan perundangan.

(2) Perkara ini hendaklah terpakai bagi hak untuk beramal di hadapan Mahkamah Persekutuan atau Mahkamah Rayuan apabila bersidang di Negeri Sabah dan Sarawak dan melayan prosiding rayuan daripada Mahkamah Tinggi di Sabah dan Sarawak atau hakimnya atau prosiding di bawah Fasal (2) Perkara 128 untuk menentukan persoalan yang telah timbul dalam prosiding di hadapan Mahkamah Tinggi di Sabah dan Sarawak atau mahkamah bawahan di Negeri Sabah atau Sarawak.

Pindaan kepada Ordinan Peguam Bela

Ordinan Peguam Bela merupakan undang-undang lama yang diluluskan pada tahun 1953 oleh Kerajaan Kolonial British. Sekitar tahun 1997, Persatuan Undang-undang Sabah memulakan usahanya untuk mencadangkan pindaan komprehensif bagi menambah baik Ordinan Peguam Bela. Pada tahun 2012, usaha Persatuan Undang-undang Sabah semakin meningkat apabila Jabatan Peguam Negara Persekutuan berhasrat untuk meminda Ordinan Peguam Bela bagi memperkenalkan peruntukan mengenai liberalisasi perkhidmatan undang-undang.

Pada 18 Oktober 2016, selepas banyak perdebatan, Rang Undang-Undang Peguambela (Sabah) (Pindaan) 2016 telah diluluskan di Dewan Rakyat. Pada 20 Disember 2016, Dewan Negara juga telah meluluskan Rang Undang-Undang tersebut. Rang Undang-Undang tersebut menerima Perkenan Diraja dan telah diterbitkan dalam Warta Persekutuan pada 20 Mac 2017.

Menurut Warta Persekutuan PN (U2) 2894/II] bertarikh 2 Jun 2017, pindaan kepada Ordinan Peguambela (kecuali Bahagian VII – Liberalisasi Amalan Guaman untuk Peguam Asing) akan berkuat kuasa mulai 1 Julai 2017.

Pindaan Utama kepada Ordinan Peguam Bela (berkuat kuasa 1 Julai 2017)

Pertubuhan Undang-undang Sabah (ms. 7A – 7F)

Salah satu pindaan utama ialah penubuhan sebuah badan korporat yang dipanggil “Persatuan Undang-undang Sabah” untuk mengawal selia amalan undang-undang di Sabah dalam Bahagian III (yang terdiri daripada seksyen 7A hingga 7F) Ordinan yang dipinda. Persatuan Undang-undang Sabah diberi kuasa untuk mengeluarkan Sijil Tahunan kepada peguam bela dan menyelenggara daftar nama firma. Objektif dan kuasa lain Undang-undang Sabah diperuntukkan dalam seksyen 13A yang merupakan sebahagian daripada Perlembagaan dan Peraturan Persatuan Undang-undang Sabah yang terdapat dalam Bahagian VI (yang terdiri daripada seksyen 13A hingga 13Q) Ordinan yang dipinda.

Lembaga Tatatertib, Dana Tatatertib & Prosedur untuk Prosiding Tatatertib (Bahagian V)

Pindaan utama seterusnya ialah pengenalan seksyen 12A yang memperuntukkan penubuhan Lembaga Tatatertib bagi tujuan mengendalikan prosiding tatatertib terhadap peguam bela yang ingkar. Pengenalan seksyen 12A hingga 12M memperuntukkan prosedur dalam mengendalikan peguam bela yang tertakluk kepada tindakan tatatertib, untuk definisi "salah laku", untuk penalti atau hukuman yang dikenakan jika didapati bersalah atas salah laku, untuk rayuan daripada keputusan Lembaga Tatatertib dan untuk memberi kuasa kepada Lembaga untuk membuat peraturannya sendiri.

Penubuhan Dana Pampasan (s. 16E)

Untuk menubuhkan Dana Pampasan yang terdiri daripada caruman (amaunnya akan ditentukan oleh Persatuan Undang-undang Sabah) yang dibuat oleh setiap peguam bela pada setiap permohonan Sijil Tahunan daripada Persatuan Undang-undang Sabah melalui pengenalan seksyen 16E.

Wang daripada Dana akan digunakan terutamanya, selain daripada menampung kos penyelenggaraan dan pentadbiran Dana, untuk membuat geran kepada mana-mana orang bagi melegakan atau mengurangkan sebarang kerugian yang dialami oleh orang itu akibat daripada ketidakjujuran mana-mana peguam bela atau kerani atau penjawatnya berkaitan dengan amalannya sebagai peguam bela di Sabah atau berkaitan dengan mana-mana amanah yang mana dia merupakan pemegang amanah.

Jika dalam mana-mana tahun, tiada geran dibuat daripada Dana, wang tersebut boleh digunakan untuk menubuhkan sebuah perpustakaan untuk kegunaan ahli-ahli Badan Peguam Sabah dan untuk tujuan bantuan guaman seperti yang disediakan oleh Yayasan Bantuan Guaman Kebangsaan (seksyen 16E)

Liberalisasi Amalan Guaman untuk Peguam Asing (Bahagian VII)

Pindaan utama ketiga adalah untuk memperkenalkan Bahagian VII baharu yang menggabungkan seksyen 14A hingga 14O ke dalam Ordinan untuk memperuntukkan liberalisasi amalan undang-undang di Sabah selaras dengan pindaan yang dibuat kepada Akta Profesion Undang-undang 1976.

Walau bagaimanapun, Bahagian mengenai liberalisasi ini hanya akan berkuat kuasa melalui Enakmen yang diluluskan oleh Badan Perundangan Negeri selaras dengan perlindungan di bawah Perkara 161 B Perlembagaan Persekutuan.

Secara amnya, tujuan liberalisasi adalah untuk mengembangkan kerja, kepakaran dan pengkhususan profesion undang-undang di Malaysia. Liberalisasi ini adalah untuk membenarkan firma asing beramal di Sabah dalam bidang amalan yang dibenarkan seperti yang ditentukan oleh Persatuan Undang-undang Sabah melalui perkongsian antarabangsa, firma asing yang berkelayakan atau peguam asing berdaftar yang bekerja di firma tempatan tertakluk kepada syarat dan sekatan tertentu.

Pindaan Lain

Peguam bela mestilah warganegara Malaysia atau penduduk tetap (s. 2(2))

Hanya warganegara Malaysia atau penduduk tetap di Sabah sahaja yang boleh diterima sebagai peguam bela di Sabah.

Takrifan “Kaitan Sabah” termasuk mereka yang lahir di WP Labuan (s. 2(2)(a))

Takrifan “hubungan Sabah” telah dipinda untuk merangkumi orang yang lahir di Wilayah Persekutuan Labuan

Perkhidmatan dalam Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan Persekutuan di Sabah hendaklah dianggap telah menjalani tempoh latihan yang dikehendaki (s. 4(1A))

Mana-mana orang yang berkelayakan sewajarnya yang telah berkhidmat dalam Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan di Sabah untuk tempoh tidak kurang daripada dua belas bulan hendaklah dianggap telah menjalani tempoh latihan yang diperlukan untuk layak diterima masuk sebagai peguam bela.

Peningkatan tempoh kelayakan untuk menjadi guru murid (s 4(1A))

Tempoh kelayakan sebagai guru murid ditambah daripada lima (5) tahun kepada tujuh (7) tahun.

Hak murid untuk hadir dalam kes di dalam kamar semasa menjalani latihan (s. 4A)

Pengenalan peruntukan panggilan singkat untuk membolehkan murid hadir bagi pihak majikan atau firma majikan di hadapan Mahkamah untuk menjalankan tindakan, saman atau perkara di dalam Kamar atau di hadapan Pendaftar Mahkamah Rendah.

Pendaftaran nama firma dan sekatan ke atas penggunaan nama sebagai nama firma (s. 7F)

Pengenalan peruntukan untuk menghendaki Persatuan Undang-undang Sabah menyelenggara daftar firma tempat peguam bela beramal dan untuk memperuntukkan bahawa nama firma mestilah nama atau inisialnya sendiri atau nama atau inisial peguam bela yang merupakan atau pernah menjadi rakan kongsinya atau nama atau inisial pendahulunya yang muhibahnya dimilikinya atau telah diperoleh oleh rakan kongsinya atau mana-mana gabungan nama atau inisial yang dinyatakan di atas.

Hak peguam bela Sabah untuk hadir di hadapan Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Persekutuan yang bersidang di luar Sabah untuk mendengar kes-kes mengenai perkara yang berbangkit daripada Sabah (s. 8(1))

Untuk memperuntukkan hak peguam bela Sabah untuk hadir di hadapan Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Persekutuan yang mendengar kes-kes di luar Sabah mengenai perkara-perkara yang berbangkit dari Sabah (seksyen 8(1);

Takrifan baharu bagi “orang yang tidak dibenarkan” (ms. 15 – 16)

Pengenalan definisi baharu dan lebih luas tentang “orang yang tidak dibenarkan”.

Takrifan yang lebih jelas tentang bidang di mana hanya peguam bela sahaja yang boleh mengamalkannya dan untuk meningkatkan penalti bagi pelanggaran (s. 16)

Perluasan kategori kesalahan yang mungkin dilakukan oleh orang yang tidak dibenarkan untuk beramal dalam bidang amalan yang hanya peguam bela mempunyai hak eksklusif untuk beramal dan meningkatkan hukuman bagi kesalahan yang dilakukan.

Pengendalian akaun klien peguam bela yang telah meninggal dunia dan pengambilan harta peguam bela yang muflis atau peguam bela yang gila dll. oleh Pertubuhan Undang-undang Sabah (ss. 16A – 16D)

Pengenalan peruntukan (iaitu seksyen 16A, 16B, 16C dan 16D) untuk membolehkan Persatuan Undang-undang Sabah mengendalikan akaun bank anak guam peguam bela yang telah meninggal dunia dan membenarkan Persatuan Undang-undang Sabah mengambil alih harta peguam bela yang telah diisytiharkan muflis atau orang gila dll. selaras dengan peruntukan dalam Jadual Kedua yang baharu (seksyen 16A, 16B dan 16C).

Kuasa untuk membuat peraturan mengenai indemniti profesional (s. 16D)

Pengenalan peruntukan untuk memberi kuasa kepada Persatuan Undang-undang Sabah untuk membuat peraturan mengenai insurans indemniti profesional.